Over Modern Europees

De techniek

‘Modern Europees’ is de verzamelterm voor moderne dans die is ontstaan en ontwikkeld in Europa, aanvankelijk in Duitsland en vanwege de opkomst van het nazisme in de jaren dertig vervolgens in Engeland en de Verenigde Staten. Modern Europees kent vele stijlen en bewegingstechnieken, wat een enorme rijkdom aan mogelijkheden oplevert. Uitgangspunt is organische ademhaling, die tot spanning versus ontspanning leidt. De ontspanning, op een uitademing (anders dan in bijvoorbeeld de Grahamtechniek, waar uitademen samengaat met ‘contraction’, spanning), mag zichtbaar gemaakt worden. Bij Modern Europees wordt gebruikgemaakt van tegenstellingen: spanning en ontspanning, sterk en zwak, centraal en naar buiten gericht.

De vertegenwoordigers

Modern Europees is de benaming voor moderne dansstijlen die voortkomen uit het Duitse en Midden-Europese dansexpressionisme, de ‘Ausdruckstanz’. De belangrijkste vertegenwoordigers zijn:

  • Emile Jacques Dalcroze (1865-1950), Zwitsers muziekpedagoog en grondlegger van de Dalcrozeritmiek. Deze stroming kenmerkt zich door ritmische expressie, gebaseerd op de tegenstelling van spanning en ontspanning.
  • Rudolf (von) Laban, de ‘vader van de Ausdruckstanz’, die uitdroeg dat beweging een expressie is van innerlijke emoties. Deze belangrijke danstheoreticus is grondlegger van de Labannotatie, een analytische methode voor het noteren van (dans)beweging. Labans verdelingen van de ruimte in vlakken en van beweging in acht energiekwaliteiten wordt nog altijd gebruikt.
  • Kurt Jooss (1901-1979), leerling van Laban, danser en choreograaf, de eerste vertegenwoordiger van moderne dans waarin academische en niet-academische dans samenkwamen. Het beroemdste stuk dat bewaard gebleven is van de Ausdruckstanz is Jooss’ De groene tafel (1932).

Als belangrijkste hedendaagse vertegenwoordigster van het dansexpressionisme geldt de Duitse Pina Bausch (1940-2009).